Wat kan ik doen bij overgangsklachten?
Praktische tips van vitaliteitscoach Irma Leijten
Heb jij overgangsklachten? Je bent niet de enige. Veel vrouwen merken rond hun 45–55e dat hun lichaam en stemming veranderen. Je slaapt slechter, krijgt opvliegers, voelt je sneller geprikkeld of moe en herkent jezelf soms niet meer. De overgang kan behoorlijk ingrijpend zijn in je dagelijks leven, op je werk en in je relatie.Met de juiste aanpak kun je gelukkig zelf al veel doen om je beter te voelen, vertelt vitaliteitscoach Irma Leijten. Hieronder lees je haar praktische tips.
De tips in het kort
- Twijfel je of je klachten bij de overgang horen? Doe een korte online zelftest.
- Je kunt natuurlijke middelen proberen, maar overleg bij twijfel altijd met je huisarts.
- Bespreek met je huisarts of een overgangsconsulente of hormoontherapie bij jou past.
- Je kunt opvliegers minder heftig maken door je kleding en voeding aan te passen, en met ademhalingsoefeningen en mindfulness.
- Je slaap verbetert vaak door meer beweging en vaste slaaptijden.
- Erken je klachten, praat erover met mensen die je vertrouwt en zo nodig met je werkgever.
- Wees mild voor jezelf en stel niet te veel eisen; maak je dag zo haalbaar mogelijk.
We lichten de tips van Irma verder toe.
Hoe weet ik of de klachten door de overgang komen?
Twijfel je of je klachten door de overgang komen? Herken je de klachten, maar weet je niet zeker of ze bij de overgang horen? Dat is niet vreemd, want de overgang kan meer dan 100 verschillende klachten geven. Die kunnen zowel lichamelijk als geestelijk zijn, zoals:
- Opvliegers en nachtelijk zweten
- Slaapproblemen
- Stemmingswisselingen, somberheid of angst
- Zwaarder worden
- Concentratie- en geheugenproblemen
Een korte zelftest kan helpen om inzicht te krijgen. Als je zoekt op ‘zelftest overgang’ vind je verschillende tests. Bijvoorbeeld: Ben ik in de overgang? Check het nu! | A.Vogel.
Een test:
- Geeft géén officiële diagnose
- Helpt je wel om je klachten beter te herkennen
- Kan je helpen bepalen of je hulp wilt zoeken
Blijf je twijfelen of maak je je zorgen? Bespreek je klachten dan altijd met je huisarts.
Welke hulpmiddelen zijn er tegen overgangsklachten?
Er zijn verschillende middelen die je kunt gebruiken tegen de klachten.
Natuurlijke middelen en supplementen
Er zijn verschillende natuurlijke middelen en supplementen te koop bij de drogist of apotheek. Sommige vrouwen ervaren er baat bij, bij anderen werkt het niet of nauwelijks. Belangrijk om te weten: het is niet altijd duidelijk of deze middelen echt helpen.
Hormoontherapie tegen overgangsklachten
Hormoontherapie bestaat meestal uit een lage dosis oestrogeen en progesteron. Dit kan overgangsklachten in veel gevallen verzachten, zoals:
- Opvliegers en nachtelijk zweten
- Slaapproblemen
- Stemmingswisselingen
Hormoontherapie kan soms gecombineerd worden met anticonceptiemiddelen. Daarmee:
- Voorkom je ongewenste zwangerschap
- Verminder je vaak menstruatieklachten
Bespreek je klachten met je huisarts. Die kan je hormonen voorschrijven. Je kunt je klachten ook bespreken met een goed opgeleide overgangsconsulente. Een overzicht vind je via de Nederlandse Vereniging voor Overgangsconsulenten: www.overgangsconsulente.com.
Wat kun je zelf doen tegen overgangsklachten?
Tips bij opvliegers
Je kunt de kans op opvliegers of de hevigheid ervan vaak verminderen met kleine aanpassingen:
- Draag meerdere laagjes kleding van natuurlijke stoffen zoals katoen en linnen. Zo kun je gemakkelijk iets uitdoen als je het warm krijgt.
- Vermijd of beperk pittig eten, alcohol, cafeïne en roken.
- Ademhalingsoefeningen en mindfulness kunnen helpen om rustig te blijven tijdens een opvliegers.
Beter slapen in de overgang
Slecht slapen is één van de meest gehoorde overgangsklachten. Je kunt je slaap vaak verbeteren door:
- Vaste bedtijden aan te houden: ga ongeveer op dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op.
- Overdag minimaal 30 minuten te bewegen:
- wandelen naar de supermarkt
- fietsen naar je werk
- tuinieren of klussen
- yoga of een andere rustige vorm van beweging
Omgaan met vermoeidheid en stress
Vermoeidheid is een logisch gevolg van overgangsklachten. Wees daarom mild voor jezelf:
- Plan bewust rustmomenten in je dag, hoe druk je het ook hebt.
- Kies liever voor een adem- of mindfulness-oefening dan voor ‘scrollen’ op je telefoon; dat geeft vaak meer echte ontspanning.
- Vraag om hulp als het je allemaal te veel wordt, bijvoorbeeld thuis of op je werk.
Praten over je overgangsklachten
Piekeren, jezelf streng toespreken of je verzetten tegen de overgang helpt je meestal niet verder. Je kunt dat patroon doorbreken door erover te praten:
- Met vriendinnen of andere vrouwen in de overgang
- Met je partner
- Met je werkgever als je klachten invloed hebben op je werk
Herkenning geeft rust. Door je klachten te bespreken en aan te geven wat jou helpt, ontstaat er meer duidelijkheid en begrip.
Wees lief voor jezelf
Door overgangsklachten ben je vaak minder in balans. Dat vraagt om zachtheid, niet om nog meer moeten. Kijk eens kritisch naar je dag:
- Moet echt alles wat op je lijstje staat?
- Wat kan minder, later of met hulp van iemand anders?
Probeer prioriteiten te stellen. Maak je dag haalbaar in plaats van vol. Dat helpt je om meer grip, voldoening en rust te ervaren.
Wat kun je vandaag al doen?
Weten is iets anders dan doen. Kies één of twee kleine stappen en begin vandaag:
- Maak een wandeling van 20 minuten.
- Ga vanavond op tijd naar bed.
- Praat met iemand die je vertrouwt over je klachten.
- Schrijf 3 dingen op waar je energie van krijgt.
Je staat er niet alleen voor
De overgang is een natuurlijke fase in het leven van vrouwen, maar dat betekent niet dat je er alleen voor staat. Door goed voor jezelf te zorgen en hulp te zoeken wanneer dat nodig is, kun je deze periode beter doorkomen.
Heb je het gevoel dat je klachten je leven erg beïnvloeden? Bespreek dit dan met je huisarts of neem contact op met een overgangsconsulente, zoals Irma Leijten. Samen kun je kijken welke stappen jou het meest gaan helpen.
Over Irma Leijten
Vitaliteitscoach
Irma Leijten werkt bij LIJV en is onder andere gespecialiseerd in de overgang. Ze trainingen aan werkgevers over de overgang.